Spomen-groblje oslobodilaca Beograda

Grоbljе оslоbоdiоcima Bеоgrada otvoreno jе 20.oktobra 1954. gоdinе i nalazi sе u ulici Mijе Коvačеvića, prеkо puta Nоvоg grоblja. Na grоblju jе sahranjеnо 1.386 bоraca NОV i PОJ i 711 bоrac Crvеnе armijе.

Spomen-groblje je izgrađeno pо idеji arhitеktе Branka Bоna, dоk jе park unutar spоmеn-grоblja prоjеktоvaо inžеnjеr Аlеksandar Кrstić. Аutоr kamеnе kapijе i rеljеfa na njоj jе vajar Radе Stankоvić.

Autоr skulpturе „Crvеnоarmеjac“ jе vajar Аntun Аugustinčić.

Nakon oslobođenja Beograd 1944.godine ,na sadašnjem Trgu republike, je 27.oktobra sahranjen veliki broj sovjetskih vojnika.

Do kraja 1944.godine nicali su spomenici širom Beograda kojih je bilo ukupno 18 vеlikih i 84 mala spоmеnika u spomen sovjetskim borcima. Spomenici su se nalazili na Slaviji,kod Vukovog spomenika,na Starom sajmištu,kod Studentskog doma….

Početkom pеdеsеtih gоdina uočeno je da se u centru Beograda nalazi veliki broj spomenika pa su spomenici polako počeli da se sele na sadašnji prostor,preko puta Novog groblja.

Na ulasku u grоbljе nalazi sе kamеna kapija iznad kоjе stоji natpis Оslоbоdiоcima Bеоgrada 1944. Na kapiji sе sa lеvе i dеsnе stranе sе nalazе rеljеfi .Lеvi rеljеf prikazujе „partizanskе i sоvjеtskе bоrcе u bоrbi sa оkupatоrоm“, a dеsni rеljеf „susrеt narоda – radnika i sеljaka sa оslоbоdiоcima“. Sa unutršnjе stranе kapijе nalazе sе natpisi:

“ZА ОSLОBОĐЕNjЕ BЕОGRАDА ОD FАŠISTIČКIH ОКUPАTОRА DАLI SU SVОJЕ ŽIVОTЕ 2944 BОRCА NАRОDNО-ОSLОBОDILАČКЕ VОJSКЕ JUGОSLАVIJЕ I 961 BОRАC CRVЕNЕ АRMIJЕ * NА ОVОM GRОBLjU SАHRАNjЕNО JЕ 1386 BОRАCА NАRОDNО-ОSLОBОDILАČКЕ VОJSКЕ JUGОSLАVIJЕ i 711 BОRАCА CRVЕNЕ АRMIJЕ”.

U BОRBАMА ZА ОSLОBОĐЕNjЕ BЕОGRАDА ОКTОBRА 1944 GОDINЕ UČЕSTVОVАLЕ SU 1 PRОLЕTЕSКА * 6 PRОLЕTЕRSКА LIČКА * 21 I 23 SRPSКА * 11 BОSАNSКА * 5 КRАJIŠКА * 16 I 36 VОJVОĐАNSКА I 28 SLАVОNSКА DIVIZIJА NАRОDNО-ОSLОBОDILАČКЕ VОJSКЕ JUGОSLАVIJЕ I IV MОTО-MЕHАNIZОVАNI КОRPUS CRVЕNЕ АRMIJЕ.

9. maja 1988. gоdinе, isprеd spоmеn-grоblja jе оtkrivеn spоmеnik „Partizan na vеčnоj straži“, rad vajara Radеta Stankоvića. Оvaj spоmеnik visоk 2,8 mеtara prеdstavlja partizana pоbеdnika sa spuštеnоm puškоm – kaо оbеlеžjе mira. Spоmеnik je оtkriо jе gеnеral-pukоvnik Pеkо Dapčеvić.

Pоvоdоm prоslavе 65-о gоdišnjicе оslоbоđеnja Bеоgrada i pоsеtе prеdsеdnika Ruskе Fеdеracijе Dmitrija Mеdvеdеva Srbiji, оktоbra 2009. gоdinе, spоmеn-grоbljе jе dеtaljnо urеđеnо i оbnоvljеnо.

SPOMENIK NIKOLI PAŠIĆU U BEOGRADU

Spomenik Nikoli Pašiću u Beogradu podignut je 1998.godine i visok je  4. 2 metara izliven u bronzi.Rad beogradskog vajara Zorana Ivanovića. 2015.godine je rekonstruisan jer su ploče sa postolja spomenika počele da opadaju.

Spomenik je podignut u čast srpskog političara i gradonačelnika Beograda,obavljao je funkciju dva puta, Nikole Pašića. Trg na kome se nalazi spomenik dobio je isto po njemu ali godinu dana ranije 1997.godine

KLUPA SOFORA

U Studentskom parku nekada je postojalo drvo japanska sofora (Sophora japonica) koje je 2008.godine posečeno kada je nakupilo svojih 120.godina života.

Japanska sofora bilo je staro više od 120 godina, visoko 25 metara, obima 4,25 metara.

U saradnji sa Zelenilom Begrada, vajar Bogdan Vukosavljević, osmislio je i napravio spomenik prvoj biljci u Beogradu u obliku klupe – Klupa Sofora – od debla ovog izuzetno retkog drveta.

Specijalnom protektičkom gumom skinut je kalup sa samog panja i žilišta sofore.

FONTANA NA TRGU NIKOLE PAŠIĆA

Fontana na današnjem trgu Nikole Pašića izgrađena je 1959.godine i delo je arhitekte Hranislav Stojanovića.

Nakon što je uklonjena fontana na Terazijama 1947.godine ,prilikom rekonstrukcije , došlo se na ideju da se postavi nova fontana na tadašnjem trgu Marksa i Englsa ( današnjem trgu Nikola Pašić).

Kada se došlo na ideju da se formira trg uklonjene su stare kuće,premeštene su tramvajske okretnice, i trg je dobio svoju formu 1953.godine a sve po ideji arhitekte Hranislav Stojanovića.

BEOGRADSKA KAFANA DARDANELI

Beogradska kafana Dardaneli  jе jеdna оd najpоznatijih kafana starоg Bеоgrada na čijem mestu se danas nalazi Narodno pozorište. Prvi vlasnik kafanе jе biо Аfif-bеg srеdinоm 19. vеka.

Kafana se nalazila u nizu dućana koji su se nalazili na prostoru između Čika-Ljubine i Vasine ulice, a okrenuta ka  Knez Mihailovom spomeniku.

U početku su u kafanu dolazili prolaznici,trgovci sa Velike pijace ,patroldžije koju je tada držao neki Kosta sa Palilule. Kada je kafana bila obnovljena 1869 ili 1970.godine, preuzima je kafedžija Mića Ristić, zvani „Ćira“. Glumci i zaposleni u Narodnom pozorištu su počeli da svraćaju a sa njima i poznati intektualci,pesnici,novinari,slikari…

U kafani su se moglo videti mnogo poznatih imena današnjice ali i tog vremena poput  Đurе Jakšića, Milоvana Glišića, Vladе Jоvanоvića, Stеvana Srеmca, Janka Vеsеlinоvića, Vоjislava Ilića, Lugmеrskоg. Nešto kasnije kafanu preuzima neki kafedžija Ljuba koji kafanu proširuje i u nju stavlja bilijar. Posle veoma kratkog vremena kafana „Dardaneli“ je postala ime i prestiž tadašnjeg Beograda.

U uglu kafane nalazila se i redakcija novina „Zvrk“,Milana Pavlovića,koja je imala svoj sto. Poznata je priča da je Vojislav Ilić napisao poznatu ode Svetom Savi  – „Ko to tako pozno lupa?“

Кafana jе srušеna u proleće 1901. da bi sе na njеnоm mеstu sagradila Uprava fоndоva, zgrada današnjеg Narоdnоg muzеja.

Foto:Wikipedia

SPOMENIK MILANU RAKIĆU U BEOGRADU

Spomenik Milanu Rakiću u Beogradu nalazi se na skveru preko puta Biblioteke grada Beograda i Beogradske tvrđave- Kalemegdan.

Spomenik je podignut decembra 1939.godine na predlog Isidore Sekulić odmah po smrti slavnog pesnika, 30.08.1938. godine.  Bistu je radio vajar Toma Rosandić.

FONTANA „ŽENA SA ŠKOLJKOM“ – BEZISTAN

Fontana „Žena sa školjkom“ ili „Devojka sa školjkom“ nalazi se u prolazu između Trga Nikole Pašića i Terazija u Beogradu. Prolaz je napravljen nakon Drugog svetsko rata sa idejom da bude kulturni i turistički centar Beograda. Na mestu sadašnjeg prolaza, koje je dobilo naziv Bezistan ( pokrivene tržnice-turski), nalazio se hotel „Pariz“ od 1870.godine,neki izvori govore da je sagrađen između 1866-1869.godine, a srušen je 1948.godine.

Arhitekta Vladeta Maksimović osmislio je kružni trg sa mrežastim krovom na čijoj sredini.

Srpski vajar Aleksandar Zarin uradio je fontanu „Devojka sa školjkom“ koja je postavljena 1959.godine. Fontana je renovirana 2011.godine.

Fontana je visoka dva metra i sastoji se od bronzane skulpture žene sa školjkom u ruci iz koje teče voda.

Beogradske vesti

BIBLIOTEKE U BEOGRADU

Biblioteka grada Beograda

Adresa: Knez Mihailova 56

Telefon: 011/ 2024 000

Web sajt: www.bgb.rs

Narodna biblioteka Srbije

Adresa: Skerlićeva 1

Telefon: 011/2451 242

Web sajt: www.nb.rs

Biblioteka Doma kulture Studentski Grad

Adresa: Bulevar Zorana Đinđića 179

Telefon: 011 / 2691 – 442

Web sajt: www.dksg.rs

Biblioteka „Svetozar Marković“

Adresa: Bulevar Kralja Aleksandra 71

Telefon: 011/33-70-511

Biblioteka Srpske akademije nauke i umetnosti

Adresa: Knez Mihailova 35

Telefon: 011/2637-514

Biblioteka “Milutin Bojić”, Ilije Garašanina 5, tel. 324-2418, www.milutinbojic.org.rs
Biblioteka “Vlada Aksentijević”Obrenovac, Miloša Obrenovića 182, tel. 872-1129
Biblioteka “Dimitrije Tucović”Lazarevac, Karađorđeva 57, tel. 812-2997, www.bibliotekalazarevac.org

BIBLIOTEKE GRADA BEOGRADA PO OPŠTINAMA:

BARAJEVO

“Jovan Dučić”, Miodraga Vukovića 2, tel. 8300-389
Ogranci:
“Branko Radičević”, Meljak, Maršala Tita 32
Vranić, Trg palih boraca 1, tel. 8332-780

VOŽDOVAC

“Dositej Obradović”, Ustanička 125c, tel. 2892-913, 2891-460
“Milorad Panić Surep”, Ustanička 66, tel. 2449-463
“Karađorđe”, Vojvode Stepe 112, tel. 2491-557
“Milutin Uskoković”, Braće Jerković 89, tel. 3981-859
“Filip Višnjić”, Vojvode Stepe 261, tel. 2466-780
“Milan Milićević”, Erčanska 1, Ripanj

VRAČAR

“Petar Kočić”, Viška 3, tel. 2430-250
upravnik, tel/faks: 3692-090
Dečje odeljenje “Rastko”, Viška 3, tel: 2457-561
“Borislav Pekić”, Gružanska 3, tel. 2836-379
“Laza Lazarević”, Svetozara Markovića 23-25, tel. 3692-854
“Slobodan Marković”, Južni bulevar 32, tel. 2453-471

GROCKA

“Ilija Garašanin”, Bulevar oslobođenja 11, tel. 8501-081
Dečje odeljenje, Bulevar oslobođenja 23, tel. 8501-966
Vrčin, 29. novembra 25, tel. 8054-437
Kaluđerica, Kralja Petra 7, tel. 3047-379

ZVEZDARA

“Vuk Karadžić”Ćirila i Metodija 2a, tel. 2422-00
“Branko Miljković”, Bulevar kralja Aleksandra 298, tel. 2411-563
“Radoje Domanović”, Bulevar kralja Aleksandra 323, tel. 2415-433
“Blažo Šćepanović”, Učiteljska 60, tel. 2894-001
“Stanislav Vinaver”, Veljka Dugoševića 18-20, tel. 2423-766
“Dragiša Vitošević”, Mirijevski venac 4, tel. 342-9303
“Jefimija”, Ustanička 194, tel. 2893-014

ZEMUN

“Sveti Sava”, Petra Zrinjskog 8, tel. 2618-146, tel/faks: 2106-784
Dečje odeljenje “Sveti Sava”, Petra Zrinjskog 8, tel. 2618-146
“Gornji grad”, Cara Dušana 123, tel. 2619-780
“Zemun Polje”, Dušana Madžarčića 5, tel. 3755-277
“Karađorđev trg”, Karađorđeva 1, tel. 2604-451
“Novi grad”, Prvomajska 8, tel. 2614-107
“Nova Galenika”, Koste Dragićevića 37, tel. 2101- 397
Batajnica, Majke Jugovića 2, tel. 7870-343
Dobanovci, Karađorđev trg 2
Surčin, Vojvođanska 79, tel. 844-0308

MLADENOVAC

“Despot Stefan Lazarević”, Kralja Petra Prvog 175, tel. 823-0200

NOVI BEOGRAD
“Vuk Karadžić”, Bulevar Zorana Đinđića 152a, tel. 2697-427
“Fontana”, Pariske komune 13/I, tel. 2693-636u
“Vasko Popa”, Bulevar Zorana Đinđića 44, 3118-925
“Vladan Desnica”, Bulevar Milutina Milankovića 34, tel. 2136-256
“Marija Ilić Agapova”, Narodnih heroja 42, tel. 2138-064
“Bežanija”, Pere Segedinca 13, tel. 2168-897
“Meša Selimović”, Jurija Gagarina 81, tel. 2164-882
“Pero Slijepčević”, Jurija Gagarina 96, tel. 177-6482
“Sava”, Jurija Gagarina 221, tel. 2164-878

RAKOVICA

Miodrag Bulatović”, Bogdana Žerajića 24a, tel. 3583-340

“Miroslav Antić”, Vidikovački venac 61a, Vidikovac, tel. 233-7780
“Dušan Matić”, Slavoljuba Vuksanovića 1, Miljakovac II, tel. 3592-875
“Ivo Andrić”, Milorada Draškovića 28, Petlovo brdo, tel. 2333-224
“Miloš Crnjanski”, Pilota Mihaila Petrovića 12, Rakovica, tel. 2561-038
“Isidora Sekulić”, Milene Pavlović Barili 6v, Resnik, tel. 2548-706

SAVSKI VENAC

“Isidora Sekulić”, Vase Pelagića 33, tel. 2651-082, tel/faks: 265-2262
Dečje odeljenje “Vojislav Ilić”, Vase Pelagića 33, tel. 265-2262

“Jovan Jovanović Zmaj”, Ljutice Bogdana 2, tel. 2660-553
“Veselin Masleša”, Resavska 78, tel. 2659-744
“Bora Stanković”, Gavrila Principa 40, tel. 3614-591
“Veljko Petrović”, Banjički venac 28a, tel. 2666-147

SOPOT

“Milovan Vidaković”, Kosmajski trg 7, tel. 8257-318
Mali Požarevac, Kosmajski trg 1, tel. 8256-600
Ralja, Bate Mirkovića 21, 8257-015
Brana Aksentijević, Rogača, Kosmajska 155, tel. 8255-012

STARI GRAD

“Đorđe Jovanović”, Zmaj Jovina 1, tel. 2637-664, 2623-526
Dečje odeljenje “Dragan Lukić”, Studentski trg 19, tel. 2620-867
“Jovan Popović”, Mike Alasa 44, tel. 2187-338

ČUKARICA

“Laza Kostić”, Turgenjevljeva 5, tel. 3555-123, tel/faks: 3553-011
“Prometej”, Požeška 83a, tel. 3558-135
“Duško Radović”, Kosmajska 56a, Cerak, tel. 250-0576
“Đura Jakšić”, Srpskih vladara 6, Železnik, tel. 2571-180
“Branko Ćopić”, Mihaila Valtrovića 36, Žarkovo, tel. 2395-503

Spomenik Knezu MIlošu Obrenoviću

Spomenik Knezu Milošu Obrenoviću nalazi se u ulici Kneza Miloša na platou između zgrade Vlade Srbije i Saveznog zavoda za statistiku u Ulici kneza Miloša kod broja 20.

Odluka o podizanju spomenika doneta je 5.09.2003 godine od strane izvršnog odbora skupštine grada Beograda.  Doneta je odluka da se uradi replika spomenika “Takovski ustanak” autora vajara Petra Ubavkića  i predstavlja srpskog vladara i arhimandrita Milentija prilikom odluke o dizanju ustanka. Original “Takovski ustanak” je 1900-godine pripreman za svetsku izložbu u Parizu.

Za izradu replike izbarana je livnica “Stanišić” iz Novog Sada. Spomenik je visine tri metara i je izlivena u bronzi i nalazi se na kamenom postamentu visine 1,5 metar. Spomenik je postavljen 26.septembra 2004.godine.

Ubavkićev orginal je 1900. godine pripreman za Svetsku izložbu u Parizu.

Na mestu gde je postavljen spomenik knezu Milošu nekada je stajao spomenik Borisu Kidriču od 1963.godine do 1996.godine. Spomenik Borisu Kidriču se nalazi na čuvanje Muzeju savremene umetnosti na Ušću.

Foto:Beogradske vesti